Anne-baba olmak, bebek sevinci yaşamak pek çok kişinin hayali. Bu hayali gerçekleştirmek için de üreme sağlığında son yıllarda ileri teknolojiler öne çıkıyor. Bunların başında ise, tüp bebek tedavisinde yapay zeka (AI) kullanımı geliyor. Son yıllarda hızla gelişen teknoloji, embriyo ve kaliteli sperm seçiminden kişiye özel tedavi planlamasına kadar birçok aşamada hem hekimlere hem de anne-baba adaylarına önemli fayda sağlıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Tüp Bebek (IVF) Bölümü’nden Op. Dr. Ali Osman Koyuncuoğlu, yapay zekanın tüp bebek tedavi sürecindeki kullanımı ile ilgili önemli bilgiler verdi.
Yapay zeka embriyo seçiminde nokta atışı yapıyor
Tüp bebek tedavisinde en kritik aşamalardan biri, kaliteli embriyonun doğru seçilmesidir. Geleneksel yöntemlerde bu seçim embriyologların gözlemleriyle yapılırken; yapay zeka, mikroskobik görüntüleri analiz ederek çok daha hassas ve objektif değerlendirme yapabilmektedir. AI yani yapay zeka sistemleri, embriyonun hücre bölünme hızından şekil bütünlüğüne kadar birçok veriyi saniyeler içinde değerlendirerek tutunma ihtimali en yüksek embriyoyu belirleyebilmektedir.
Embriyoların gelişimi, yumurtanın döllenme anından itibaren başlamaktadır. Döllenmiş yumurta, 24 saat içinde 2 hücreye, 48 saat içinde 4 hücreye, 72 saat içinde 8 hücreye bölünmektedir. 96 saate kadar bölünmeye devam eden embriyo, morula adı verilen bir yapıya dönüşür. Morula, daha sonra blastosist adı verilen bir yapıya dönüşmektedir.
Tedavi sürecinde anne ve babadan alınan örnekler eşleştirilmekte ve embriyo haline getirilmektedir. Embriyolar, laboratuvar ortamında özel kameralarla 7/24 izlenmekte ve her bir gelişim aşaması kaydedilmektedir. Yapay zeka, bu verileri analiz ederek embriyonun hangi aşamada daha sağlıklı ilerlediğini ve transfer için en uygun zamanı belirlemeye yardımcı olur. Böylece embriyo gelişimindeki en küçük sapmalar bile fark edilerek başarı şansı artırılmaktadır.
Tüp bebek tedavisinde yapay zeka, hem embriyo seçiminde, hem sperm seçiminde hem de kişiye özel tedavi planlamasında sadece hastaya değil doktora da konfor sağlamaktadır. Doğru embriyo, doğru zaman ve doğru tedavi kombinasyonu sayesinde hastalar için başarı oranları yükselmektedir.
Sperm seçimi de çok önemli
Yapay zeka ile sadece embriyo seçimi değil, sperm seçimi de çiftlerin başarını oranında rol sahibi olmaktadır. Erkekten alınan sperm örnekleri incelendikten sonra yapay zeka ile en kaliteli olanları seçilerek, yine yapay zeka tarafından seçilen en kaliteli embriyo ile eşleştirilmektedir. Bu sayede en doğru seçimle en kaliteli embriyo elde edilmek ve başarı oranını yükseltmek hedeflenmektedir.
Her hastanın öyküsü detaylı analiz ediyor
Tüp bebek tedavisinde başarı, hastanın yaşı, hormon düzeyleri, yumurta rezervi ve geçmiş tedavi deneyimleri gibi birçok faktöre bağlıdır. Yapay zeka sistemleri bu verileri derleyip analiz ederek hastaya özel bir tedavi protokolü oluşturmaktadır. Bu sayede hem ilaç dozları daha hassas planlanır hem de tedavi süresi daha verimli hale gelmektedir.
Yapay zekanın sağladığı 5 avantaj
- Embriyo değerlendirmesinde yüksek doğruluk oranı sağlar.
- İnsan kaynaklı gözlem hatalarını en aza indirir.
- Tedavi sürecini öngörülebilir kılar.
- Bireye özel protokollerle başarı oranını artırır.
- Transfer için en uygun zamanı belirler.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
