“Beyin damar hastalıkları sonucu vücutta oluşan fonksiyon kaybı olarak ifade edilebilecek bir klinik durum” olan inme, beyin damarlarının tıkanması (iskemik) ya da kanaması (hemorajik) ile ortaya çıkıyor. İnmenin kesinlikle önlenebilir bir hastalık olduğunu belirten İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, vücut kitle indeksi, kan şekeri seviyesi, kan kolesterol seviyesi ve kan basıncı olmak üzere 4 sağlık faktörünün dikkate alınmasını ve sigara içmeme, fiziksel aktivite, diyet ve uyku olmak üzere dört sağlık davranışına uyulması gerektiğini vurguladı.
İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, 10 Mayıs Dünya İnme Farkındalık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada inmenin belirtileri, nedenleri ve önlenmesi için yapılabileceklere ilişkin değerlendirmede bulundu.
Beyin damar hastalıkları inmeye yol açıyor
İnmenin, “beyin damar hastalıkları sonucu vücutta oluşan fonksiyon kaybı olarak ifade edilebilecek bir klinik durum” olduğunu belirten Prof. Dr. Bilgin Topçuoğlu, inmenin beyin damarlarının tıkanması (iskemik) ya da kanaması (hemorajik) ile ortaya çıktığını söyledi.
İnme belirtilerinin çeşitli şekillerde olabileceğini belirten Prof. Dr. Bilgin Topçuoğlu, “Bulgular aniden ortaya çıkabileceği gibi, saatler içinde kademeli olarak gelişebilir ya da bazen kişi uykuda inme geçirip belirtilerle uyanabilir” dedi.
Sık görülen inme belirtilerine dikkat!
Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, sık görülen inme belirtilerini “Vücudun tek tarafında yüz, kol ve/veya bacakta olan hissizlik ve/veya kuvvet kaybı; bilinç bulanıklığı/ani bilinç kaybı; konuşma ve/veya anlamada güçlük; yürüme güçlüğü, baş dönmesi, denge ve koordinasyon kaybı” olarak sıraladı.
Belirtiler mutlaka dikkate alınmalı
Tek veya iki taraflı görme kaybı, çift görme, ani gelişen baş dönmesi, ani gelişen hafıza kaybı, şiddetli baş ağrısı ve epilepsi nöbeti geçirmenin de inme belirtileri arasında sayılacağını belirten Prof. Dr. Bilgin Topçuoğlu, bu belirtilerin mutlaka dikkate alınması gerektiğini söyledi.
İnmede ilk 4,5 saat içinde müdahale edilmeli
İnmenin zamanında müdahale edilmesi halinde tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Dakikalarla yarışmak kaydıyla inme tedavi edilebilir bir hastalıktır. Damar tıkanmasına bağlı (iskemik) inmelerde ilk 4,5 saat içinde müdahale edilebilirse, damarı tıkayan pıhtıyı eritmeye yönelik pıhtı eritici ilaçlar (trombolitik ajanlar) uygulanarak inme tamamen tedavi edilebilir. Ancak 4,5 saatlik tedavi penceresi aşılmışsa ya da hasta uykuda inme geçirmiş ve dolayısıyla başlangıç saati net olarak bilinemiyorsa trombolitik tedavi seçeneği kullanılamaz. Bu anlamda, zaman beyindir” diye konuştu.
Damarların tıkanması ya da pıhtı atmasıyla ortaya çıkıyor
İnmenin nedenlerine dikkat çeken Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “İskemik inmelerde damarların tıkanması; damarlara pıhtı atması ya da çeşitli sebeplerle damar içinde pıhtı oluşması sonucu ortaya çıkar. Beyin damarlarına pıhtı atması için iki kaynak mevcuttur. Biri kalpten gelen pıhtılar, diğeri ise boyun damarlarından kaynaklanan pıhtılardır. Beyin damarlarında pıhtı oluşumu ise kanın pıhtılaşma eğiliminin arttığı bazı metabolik ve romatizmal hastalıklarda, kanser, gebelik gibi durumlarda görülebilir” diye konuştu.
Yoğun stres, ağır kayıplar, üzüntü ve yorgunluk inmeye neden olabilir mi?
Dünya İnme Organizasyonu (WSO) verilerine göre inmelerin yaklaşık 6’da 1’inin depresyon ve stresle bağlantılı olduğunu belirten Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Özellikle orta ve ileri yaşlı yetişkinlerde inme ve geçici iskemik atak riski neredeyse iki kat daha fazladır. Özellikle uzun süren kronik stres durumlarında vücutta salgılanan hormonlar ateroskleroz (damar sertliği) oluşumuna sebebiyet verebilir” uyarısında bulundu.
Dört sağlık faktörü ve dört sağlık davranışına dikkat!
İnmenin kesinlikle önlenebilir bir hastalık olduğunu ifade eden Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, bu açıdan Türk Nöroloji Derneği’nin de önerdiği gibi dört sağlık faktörü ve dört sağlık davranışının mutlaka dikkate alınması gerektiğinin altını çizdi. Prof. Dr. Bilgin Topçuoğlu, şunları söyledi: “Vücut kitle indeksi, kan şekeri seviyesi, kan kolesterol seviyesi ve kan basıncı olmak üzere dört sağlık faktörü dikkate alınmalı ve sigara içmeme, fiziksel aktivite, diyet ve uyku olmak üzere dört sağlık davranışına uyulmalıdır” dedi.
Vücut kitle indeksi arttıkça risk artıyor
Yüksek kan basıncı, kan şekeri ve kolesterolün mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Artmış vücut kitle indeksi; metabolik sendrom, kalp-damar ve beyin-damar hastalıkların tümü için risk faktörü olup sağlıklı kiloya inmek hedeflenmelidir. Sigarayı bırakmak inme açısından çok önemli bir tedbirdir” dedi.
Egzersiz ve Akdeniz tipi beslenme benimsenmeli
İnmenin önlenmesinde yaşam şeklinin düzenlenmesinin de önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, “Haftada en az 150 dakika ve tek seferde en az 10 dakika olacak şekilde orta düzeyde fiziksel aktivite (örneğin tempolu yürüme) ve Akdeniz tipi beslenme benimsenmelidir. Daha çok sebze, bitkisel proteinler tercih edilmeli, hayvansal protein, karbonhidrat ve yağlar kısıtlanmalıdır” tavsiyesinde bulundu.
Uyku, beyin damar sağlığı açısından önemli bir fonksiyon
İnmenin önlenmesinde uykunun da önemli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özgür Bilgin Topçuoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: “Uyku beyin damar sağlığı açısından son derece önemli bir fizyolojik fonksiyondur. Yetersiz ve kalitesiz uyku, beyin damar hastalıklarına davetiye çıkarır. Bu nedenle uyku kalitesi artırılmaya çalışılmalı, vücutta kronik inflamasyon haline neden olarak aterosklerozu tetikleyen uyku apnesi gibi uyku bozuklukları mutlaka tedavi edilmelidir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
