Yaz aylarının gelmesiyle birlikte ülkemizde kene vakalarında önemli artışlar yaşanıyor. Ne yazık ki bu artış, ölümle sonuçlanan vakaların da görülmesine neden olabiliyor.
Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Dermatoloji Bölümünden Uzman Dr. İhsaniye Dönmez Çiçek, yaz aylarında artış gösteren kene vakalarına karşı alınması gereken önlemler ve dikkat edilmesi gereken belirtiler hakkında önemli bilgiler verdi.
Kene Nedir?
Kene, eklem bacaklılar grubuna ait, hastalık taşıyıcılığı ile bilinen önemli bir vektördür. Dünya genelinde 900’ü aşkın türü bulunan kenelerin, Türkiye’de 30-40 türü bulunmaktadır. Üreme potansiyelleri oldukça yüksektir; bir dişi kene yumurtladığında 10.000’i aşkın yumurta bırakabilir. Konakları konusunda seçici olmayan keneler, bulabildikleri tüm sıcakkanlı hayvanlardan kan emebilir. Tek besin kaynakları kandır ve ömürleri boyunca üç kez kan emme evresine girerler. Doyduklarında toprağa düşerler ve ortalama 2-3 yıl arasında yaşayabilirler.
Bahar ve yaz aylarında aktif olan keneler, doğada bir omurgalının yaydığı karbondioksit, amonyak, vücut kokuları, titreşimler veya gölgeleri fark ederek konaklarına geçebilir. Vücuda tutunduklarında, genellikle boyun, koltuk altı gibi kıvrımlı bölgelere yerleşmeyi tercih ederler.
Kene Isırdığında Ne Olur?
İnsanı ısırdıkları anda, salgıladıkları tükürükle deriyi duyarsız hale getirirler. Ardından dikensi ağız çıkıntılarıyla deriyi keserek deri altı dokulara ulaşır ve kan emmeye başlarlar. Salgıladıkları sıvı, lokal anestezik etki gösterir; ayrıca damar genişletici ve pıhtılaşmayı önleyici maddeler içerdiği için fark edilmeden uzun süre kan emebilirler.
Risk Grupları Kimlerdir?
Kene ısırığı açısından en çok risk altında olan gruplar şunlardır:
- Tarım işçileri
- Çiftçiler
- Hayvancılıkla uğraşanlar
- Mezbaha çalışanları
- Veterinerler
- Askerler
Kenelerle Bulaşan Hastalıklar
Kene kaynaklı hastalıklar arasında en bilinenler şunlardır:
- Kırım Kongo Kanamalı Ateşi
- Lyme Hastalığı
- Akdeniz Benekli Ateşi
- Kene kaynaklı ensefalit
Kene Isırığında Görülen Reaksiyonlar
Kene ısırığı sonrası üç tür reaksiyon ortaya çıkabilir:
- Alerjik Reaksiyonlar: Diğer haşere ısırıklarıyla benzerlik gösterir.
- Toksik Reaksiyonlar: Ateş, bulantı, kusma, hatta felce kadar varabilir.
- Enfeksiyonlar: Kenenin taşıdığı mikroorganizmaların insan kanına geçmesiyle oluşur.
Kene ile Mücadelede Alınması Gereken Önlemler
- Dış ortamda uzun pantolon ve uzun kollu, açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.
- Pantolon paçaları çorap içine sokulmalı, parfüm ve parfümlü mendil kullanılmamalıdır.
- Özel ilaçlarla emdirilmiş kıyafet ve çadır malzemeleri 2-3 haftaya kadar koruma sağlayabilir.
- Ormanlık alanda bulunan kişilerin birbirini sık sık kene açısından kontrol etmesi önerilir.
- Günübirlik doğa gezileri sonrası kıvrım bölgeleri ve saç dipleri dikkatle kontrol edilmelidir.
Vücutta Kene Tespit Edilirse Ne Yapılmalı?
Kene tespit edildiğinde en kısa sürede uzaklaştırılması çok önemlidir. Kene üzerine kolonya, alkol, sirke gibi maddeler dökmeyin; bu hayati bir hatadır. Üzerine kimyasal solüsyon dökmek, vazelinle kapatmak ya da yakmak kesinlikle önerilmez; bu tür müdahaleler kenenin kusmasına ve hastalık etkenlerini vücuda bırakmasına neden olabilir. Kene, parçalanmadan çıkarılmalıdır. Kişi çıkaramıyorsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Uzman hekim, keneyi uygun yöntemle çıkararak bölgeye kaşıntı, kızarıklık ve enfeksiyonu önleyici krem uygulayabilir.
Kene Çıkarıldıktan Sonra Takip Önemli
Kene çıkarıldıktan sonra kişinin kendini gözlemlemesi gerekir. Baş ağrısı, ateş, bulantı, kusma, ishal, kas ve eklem ağrısı, halsizlik gibi şikayetlerden iki veya daha fazlası görülürse mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
